Çfarë janë plagët e shtratit (dekubitusi)
Plagët e shtratit, të njohura edhe si plagë dekubitusi ose plagë shtrirje, janë lëndime të lëkurës dhe indeve nën të, të shkaktuara nga presioni i zgjatur mbi të njëjtën zonë të trupit. Prekin më shpesh pacientët e shtrirë për kohë të gjatë në shtrat, personat me karrige me rrota, ose çdo dikë me lëvizshmëri shumë të kufizuar që nuk mund të ndryshojë pozicion vetë.
Si krijohen plagët e shtratit
Kur një zonë e trupit mbetet nën presion për kohë të gjatë, enët e gjakut ngushtohen dhe qarkullimi drejt lëkurës e indeve pakësohet. Pa oksigjen dhe lëndë ushqyese të mjaftueshme, indi fillon të dëmtohet, fillimisht si skuqje e lehtë, e më pas si plagë e hapur nëse presioni vazhdon. Fërkimi (kur lëkura fërkohet me çarçafin gjatë lëvizjeve) dhe lagështia (djersa, urina) e përkeqësojnë procesin, duke e bërë lëkurën më të brishtë dhe më të prirur për t'u dëmtuar.
Cilat zona prekën më shpesh
Plagët e shtratit shfaqen kryesisht mbi zonat ku kocka është më afër lëkurës: nyja e ijeve, kocka e bishtit (sakrumi), thembrat, bërrylat, shpatullat dhe pjesa e pasme e kokës. Këto janë zonat që marrin peshën më të madhe kur pacienti qëndron shtrirë apo ulur për kohë të gjatë në të njëjtën pozicion.
Si ndihmon Dysheku Antidekubitues me Ajër
Dysheku antidekubitues me ajër funksionon duke shpërndarë vazhdimisht presionin në sipërfaqe më të gjerë të trupit, në vend që ta përqendrojë te disa pika. Qelizat me ajër ndryshojnë presionin në mënyrë të vazhdueshme, duke lehtësuar qarkullimin e gjakut edhe kur pacienti nuk lëviz shpesh vetë. Kjo redukton ndjeshëm rrezikun e formimit të plagëve të reja dhe ndihmon në menaxhimin e atyre ekzistuese, si plotësues i ndryshimit të rregullt të pozicionit nga kujdestari.
Këshilla shtesë për parandalim
Përveç dyshekut antidekubitues, ndihmon shumë ndryshimi i pozicionit të pacientit çdo 2 orë, kontrollimi i rregullt i lëkurës për shenja të hershme skuqjeje, mbajtja e lëkurës të pastër dhe të thatë, si dhe një dietë e pasur me proteina dhe hidratim i mjaftueshëm, të cilat ndihmojnë lëkurën të mbetet më e fortë dhe më rezistente.
Ky artikull ka qëllim informues dhe nuk zëvendëson këshillën mjekësore. Për vlerësim dhe trajtim të plagëve ekzistuese të shtratit, konsultohuni gjithmonë me një mjek ose infermier të specializuar.
